Een markies is buitenzonwering met een heel herkenbare uitstraling. Door de gebogen vorm en gesloten zijkanten houdt deze zonwering niet alleen licht van boven tegen, maar ook een deel van het zonlicht dat vanaf de zijkant binnenvalt. Tegelijkertijd kan een markies de gevel van een woning meer karakter geven.
Markiezen worden vaak geassocieerd met herenhuizen, jaren-dertigwoningen, boerderijen en klassieke winkelpanden. Toch zijn ze niet uitsluitend geschikt voor historische gevels. Met een rustig doek, slanke constructie en passende kleur kan een markies ook bij een modernere woning worden toegepast.
Wie zich oriënteert op karakteristieke markiezen, krijgt te maken met keuzes rond formaat, materiaal, doek, bediening en montage. In deze gids lees je hoe een markies werkt, welke uitvoeringen er bestaan en waarop je moet letten voordat je er een bestelt.
Wat is een markies?
Een markies bestaat uit een frame met meerdere gebogen armen waarover een zonwerend doek is gespannen. Wanneer je de markies laat zakken, vouwt de constructie zich in een karakteristieke ronde vorm uit boven het raam of de deur.
De zijkanten van het doek lopen mee naar beneden. Daardoor verschilt een markies duidelijk van bijvoorbeeld een uitvalscherm of knikarmscherm. Bij deze zonneschermen zijn de zijkanten meestal open.
De gesloten vorm maakt de markies vooral geschikt voor ramen waarop de zon niet alleen recht van voren, maar ook schuin van opzij staat. Hoe effectief de zonwering is, hangt onder andere af van de ligging van de gevel, de afmetingen van het raam en de maatvoering van de markies.
Markiezen kunnen worden gebruikt bij:
- Woonkamerramen.
- Erkers.
- Slaapkamerramen.
- Keukenramen.
- Openslaande deuren.
- Etalages.
- Horecapanden.
- Monumentale en karakteristieke gevels.
Voor brede glaspartijen kunnen meerdere markiezen naast elkaar worden geplaatst. Dat kan praktischer en visueel rustiger zijn dan één zeer brede constructie.
Waarom kiezen voor buitenzonwering?
Buitenzonwering onderschept zonlicht voordat het glas en de achterliggende ruimte sterk worden opgewarmd. Bij binnenzonwering is het zonlicht al door het raam gekomen voordat het door een gordijn, jaloezie of rolgordijn wordt tegengehouden.
Een markies kan daardoor helpen om:
- Direct zonlicht uit de kamer te houden.
- Hinderlijke schittering op beeldschermen te verminderen.
- De temperatuur in huis aangenamer te houden.
- Meubels, vloeren en gordijnen minder sterk aan zonlicht bloot te stellen.
- Meer schaduw rond het raam te creëren.
- De uitstraling van de gevel te versterken.
De werkelijke invloed op de binnentemperatuur verschilt per woning. Glasoppervlak, isolatie, ventilatie, gevelrichting, doeksoort en gebruiksmoment spelen allemaal een rol. Een markies vervangt daarom geen goede ventilatie of woningisolatie, maar kan wel onderdeel zijn van een bredere aanpak tegen oververhitting.
Wat is het verschil tussen een markies en een zonnescherm?
Zowel een markies als een zonnescherm wordt aan de buitenzijde van de woning geplaatst. De vorm en toepassing verschillen echter.
Markies
Een markies heeft een bolle of gebogen constructie met gesloten zijkanten. De uitstraling is klassiek en decoratief. Deze zonwering wordt meestal per raam of raamgroep geplaatst.
Uitvalscherm
Een uitvalscherm bestaat uit een doek dat met armen schuin naar voren en beneden wordt gebracht. De zijkanten blijven open. Het scherm wordt vaak gebruikt bij ramen waar geen vrije doorloop onder nodig is.
Knikarmscherm
Een knikarmscherm klapt horizontaal of licht aflopend naar voren uit. Je kunt er meestal onderdoor lopen. Dit type wordt daarom veel toegepast boven terrassen en grotere buitenruimtes.
Screen
Een screen beweegt verticaal voor het raam langs. Het neemt weinig ruimte in en heeft doorgaans een strakkere, modernere uitstraling. Afhankelijk van het doek blijft enig zicht naar buiten mogelijk.
Welke oplossing het beste past, hangt af van de gewenste schaduw, beschikbare ruimte, gevelstijl en het gebruik van het raam of terras.
Op welke gevel werkt een markies goed?
De ligging van de gevel heeft veel invloed op de hoeveelheid en de richting van het zonlicht.
Bij een raam op het zuiden staat de zon een groot deel van de dag relatief hoog. Op het oosten heb je vooral in de ochtend zon, terwijl een westgevel juist in de middag en avond veel laag invallend zonlicht kan krijgen. Aan de noordzijde is zonwering meestal minder dringend, al kan de precieze situatie door omliggende bebouwing en grote glaspartijen verschillen.
Een markies kan vooral interessant zijn wanneer:
- De zon langdurig rechtstreeks op het raam staat.
- Licht ook vanaf de zijkant onder gewone zonwering door komt.
- Je een raam of erker afzonderlijk wilt beschaduwen.
- De gevel een klassieke of landelijke uitstraling heeft.
- Een verticaal screen niet bij de architectuur past.
- Er geen terras onder de zonwering ligt waar vrije doorloop nodig is.
Observeer voordat je bestelt op verschillende momenten van de dag hoe de zon op de gevel valt. Doe dit bij voorkeur ook in verschillende seizoenen, omdat de zonnestand gedurende het jaar verandert.
Kies het juiste model
Markiezen zijn verkrijgbaar in verschillende vormen. De precieze benamingen kunnen per leverancier verschillen, maar doorgaans kom je de volgende uitvoeringen tegen.
Standaardmodel
Bij een standaardmarkies zijn de armen ongeveer even lang als de uitval. Dit levert de bekende compacte, gebogen vorm op. Dit model is geschikt voor veel gewone ramen.
Petmodel
Een petmodel heeft bovenaan een groter horizontaal of minder sterk aflopend gedeelte. Hierdoor kan de markies verder naar voren uitsteken. Het model wordt regelmatig toegepast bij winkels, horeca en ramen waarvoor een grotere uitval gewenst is.
Klapmodel
Een klapmodel is bedoeld voor situaties waarin extra vrije ruimte nodig is, bijvoorbeeld bij naar buiten draaiende ramen of deuren. Controleer goed hoe de markies beweegt en of alle draaiende delen vrij kunnen functioneren.
Meerdere markiezen naast elkaar
Bij een brede gevel kan het mooier zijn om de verdeling van de ramen te volgen. Meerdere markiezen kunnen de architectonische lijnen benadrukken en zijn vaak gemakkelijker te bedienen dan één uitzonderlijk breed systeem.
Laat de gekozen vorm altijd afstemmen op het kozijn, de draairichting van ramen en deuren en de beschikbare montageruimte.
Hout, aluminium of een combinatie?
Het frame van een markies kan worden gemaakt van hout, aluminium of een combinatie van materialen. Iedere uitvoering heeft eigen eigenschappen.
Houten markies
Hout geeft de markies een traditionele en ambachtelijke uitstraling. Dat past goed bij oudere panden, landelijke woningen en gevels met houten kozijnen.
Hout vraagt wel om regelmatig onderhoud. De constructie staat buiten en wordt blootgesteld aan zonlicht, vocht en temperatuurverschillen. Controleer daarom periodiek de verf- of laklaag, verbindingen en eventuele beschadigingen.
Aluminium markies
Aluminium is relatief licht en vraagt doorgaans minder onderhoud dan hout. Het materiaal kan in verschillende kleuren worden afgewerkt en is geschikt voor zowel klassieke als eigentijdse uitvoeringen.
Ook aluminium is niet volledig onderhoudsvrij. Vuil, bladeren en aanslag kunnen zich ophopen rond armen, scharnieren en bevestigingspunten.
Combinatie van materialen
Sommige markiezen combineren een bepaalde uitstraling met constructiedelen van een ander materiaal. Vraag bij de leverancier precies welke onderdelen van hout, aluminium, staal of kunststof zijn gemaakt. Dat maakt duidelijk welk onderhoud later nodig is.
Welke kleur doek past bij de woning?
Het doek bepaalt voor een groot deel hoe opvallend de markies wordt. Een gestreept doek benadrukt vaak de klassieke uitstraling, terwijl een effen doek rustiger en moderner kan ogen.
Let bij de kleurkeuze op:
- De kleur van de gevel.
- De tint van de kozijnen.
- Dakpannen en andere vaste elementen.
- De bouwstijl van de woning.
- De kleuren van aangrenzende markiezen.
- De zichtbaarheid van vuil.
- De invloed van de doekkleur op het licht binnen.
Een donkere kleur kan de markies krachtig laten afsteken tegen een lichte gevel. Een lichte of vergrijsde tint valt vaak minder nadrukkelijk op. Bij een gevel met veel verschillende materialen of kleuren kan een rustig doek helpen om het totaalbeeld in balans te houden.
Vraag indien mogelijk om fysieke doekstalen. Kleuren kunnen buiten en in direct zonlicht anders ogen dan op een computerscherm of kleine foto.
Bekijk de stalen op verschillende momenten van de dag en houd ze bij de gevel en kozijnen. Zo zie je beter of de ondertoon van de kleur werkelijk past.
Let op de kwaliteit van het doek
Een markiesdoek staat regelmatig bloot aan zon, wind, regen en vervuiling. De kwaliteit en verwerking van het doek zijn daarom belangrijk.
Controleer bij het vergelijken van doeken onder meer:
- Of het doek specifiek geschikt is voor buitengebruik.
- Hoe kleurvast het materiaal is.
- Of het doek waterafstotend is behandeld.
- Welke reinigingsvoorschriften gelden.
- Hoe naden en randen zijn afgewerkt.
- Of het doek later vervangen kan worden.
- Welke garantievoorwaarden gelden.
- Of het doek voldoende strak op het frame kan worden geplaatst.
Waterafstotend betekent niet automatisch volledig waterdicht. Een markies is in de eerste plaats zonwering. Langdurig uitstaan bij zware regen kan het doek en de constructie onnodig belasten.
Laat een nat doek eerst volledig drogen voordat je de markies voor langere tijd inklapt. Daarmee verklein je de kans op vochtplekken, schimmel en onaangename geuren.
Handmatige of elektrische bediening?
Een markies kan op verschillende manieren worden bediend.
Koordbediening
Bij traditionele markiezen wordt vaak een koord gebruikt. Dit is een eenvoudige bedieningsvorm zonder motor of stroomaansluiting. Het koord moet veilig en netjes worden bevestigd, zodat het niet loshangt of onnodig in de weg zit.
Draaistang of slinger
Met een draaistang kan de markies gecontroleerd worden geopend en gesloten. Dit kan handig zijn wanneer de constructie niet te zwaar is en goed bereikbaar blijft.
Elektrische bediening
Een elektrische markies wordt bediend met een schakelaar, afstandsbediening of slim systeem. Dit is vooral comfortabel bij grote, zware of moeilijk bereikbare markiezen.
Elektrische bediening brengt aanvullende aandachtspunten mee:
- De aanwezigheid van een stroomaansluiting.
- De route van kabels.
- Bediening bij een stroomstoring.
- Onderhoud van motor en elektronica.
- Compatibiliteit met sensoren of een domoticasysteem.
- De kosten van reparatie of vervanging.
Zon- en windsensor
Een zonsensor kan de markies automatisch laten zakken wanneer de zon sterk schijnt. Een windsensor kan het systeem bij ongunstige omstandigheden automatisch laten inklappen.
Sensoren zijn een hulpmiddel en geen vervanging voor toezicht. Controleer altijd de instellingen en volg de voorschriften van de fabrikant.
Goed meten is essentieel
Een markies wordt meestal afgestemd op een specifieke gevel en raamopening. Een meetfout kan gevolgen hebben voor de werking, uitstraling en montage.
Bij het inmeten moet onder meer rekening worden gehouden met:
- De breedte en hoogte van het raam.
- De gewenste uitval.
- De ruimte naast en boven het kozijn.
- Regenpijpen, ventilatieroosters en buitenlampen.
- Naar buiten draaiende ramen en deuren.
- Dakranden, balkons en uitstekende geveldelen.
- De ondergrond waarin bevestigd wordt.
- De bereikbaarheid voor montage en onderhoud.
- De positie van een eventuele motor en stroomvoorziening.
Kijk niet alleen naar het raam zelf. De markies moet ook visueel passen bij de lijnen van de gevel. Bij meerdere ramen is een gelijke hoogte en consequente verdeling meestal het rustigst.
Laat maatwerk bij twijfel professioneel inmeten. Spreek daarbij af wie verantwoordelijk is wanneer de opgegeven maten niet blijken te kloppen.
Kan een markies op iedere gevel?
Niet iedere gevel is zonder aanpassingen geschikt voor een zware buitenzonwering. De bevestigingspunten moeten de krachten door het gewicht en de windbelasting kunnen opvangen.
De montagemogelijkheden hangen af van onder andere:
- Het gevelmateriaal.
- De constructie achter de gevel.
- De staat van het metselwerk.
- De aanwezigheid van gevelisolatie.
- De afmetingen en het gewicht van de markies.
- De hoogte van de montageplaats.
- De blootstelling aan wind.
Montage in alleen een dunne afwerklaag of kwetsbare gevelbekleding is niet voldoende. Bij buitengevelisolatie kunnen speciale bevestigingsoplossingen nodig zijn om schade, koudebruggen of instabiliteit te voorkomen.
Laat vooraf beoordelen welk bevestigingsmateriaal nodig is en of de ondergrond stevig genoeg is. Controleer na montage of alle verbindingen goed vastzitten en of de markies zonder schokken of scheeftrekken opent en sluit.
Markiezen bij een monument of beschermd stadsgezicht
Woon je in een monumentaal pand of een beschermd stads- of dorpsgezicht? Dan kunnen aanvullende regels gelden voor wijzigingen aan de gevel.
De gemeente kan eisen stellen aan:
- De vorm van de markies.
- De kleur en het patroon van het doek.
- De gebruikte materialen.
- De plaatsing en bevestiging.
- Reclame of teksten op het doek.
- De verhouding tot kozijnen en gevelopeningen.
Controleer daarom vóór het bestellen bij de gemeente of een vergunning nodig is. Doe dit voordat je definitieve maten, kleuren of materialen vastlegt. Bij een appartement kan daarnaast toestemming van de Vereniging van Eigenaars of verhuurder nodig zijn.
Beschermen markiezen ook tegen regen?
De gebogen vorm en gesloten zijkanten kunnen een raam enigszins afschermen tegen lichte regen. Toch moet je een markies niet automatisch beschouwen als volwaardige regenoverkapping.
Bij harde regen kan water langs de zijkanten naar binnen slaan of zich op ongewenste plekken verzamelen. Ook kan het doek verzadigd raken. Windvlagen vergroten de belasting op armen, doek en bevestigingspunten.
Gebruik een markies daarom volgens de aanwijzingen van de fabrikant. Klap of trek hem tijdig in bij zwaar weer en voorkom dat sneeuw of grote hoeveelheden water op het doek blijven liggen.
Hoe windgevoelig is een markies?
Iedere buitenzonwering krijgt met windbelasting te maken. Hoe kwetsbaar een markies is, hangt af van het formaat, model, materiaal, de bevestiging en de ligging van de gevel.
Een beschutte gevel in een smalle straat krijgt andere belasting dan een hoge, vrijstaande gevel aan open water. Ook wind die tussen gebouwen wordt versterkt, kan onverwacht veel kracht uitoefenen.
Vraag bij aanschaf naar:
- De toegestane windbelasting.
- De omstandigheden waarin de markies moet worden ingetrokken.
- De mogelijkheden voor een windsensor.
- De garantievoorwaarden bij stormschade.
- De vereiste bevestigingsmethode.
- Periodieke controle van armen en ankerpunten.
Laat de markies niet onbeheerd uitstaan wanneer harde wind of onweer wordt verwacht.
Onderhoud van een markies
Regelmatig onderhoud helpt om doek, frame en bediening goed te laten functioneren.
Het doek schoonmaken
Verwijder los stof en droog vuil voorzichtig met een zachte borstel. Gebruik alleen reinigingsmiddelen die geschikt zijn voor het specifieke doek. Agressieve schoonmaakmiddelen, een hogedrukreiniger of hard schrobben kunnen de beschermende laag beschadigen.
Test een reinigingsmiddel eerst op een onopvallende plaats en volg de onderhoudsinstructies van de leverancier.
Het frame controleren
Controleer minstens enkele keren per jaar:
- Scharnieren en bewegende delen.
- Koorden, banden en kabels.
- Bevestigingspunten.
- Houten delen en verflagen.
- Roestvorming op metalen onderdelen.
- Scheuren, losse naden of slijtage in het doek.
- De werking van motor en sensoren.
- Ophoping van bladeren en vuil.
Smeer bewegende onderdelen alleen wanneer de fabrikant dat adviseert en gebruik daarvoor het voorgeschreven product.
In de winter
Een markies kan meestal het hele jaar aan de gevel blijven zitten, maar moet bij slecht weer goed worden ingeklapt. Een beschermkap kan helpen om doek en constructie tegen vuil en neerslag te beschermen.
Controleer na de winter of alles nog stevig vastzit voordat je de markies weer dagelijks gebruikt.
Wanneer moet het doek worden vervangen?
Een goed frame kan vaak langer meegaan dan het doek. Daardoor is het soms mogelijk om alleen de bekleding te vervangen.
Vervanging kan nodig zijn wanneer:
- Het doek sterk verkleurd is.
- Er scheuren of gaten ontstaan.
- Naden loslaten.
- Het doek niet meer strak hangt.
- Reiniging geen verbetering meer oplevert.
- De beschermende werking is verminderd.
- Je de uitstraling van de gevel wilt veranderen.
Laat bij vervanging ook het frame controleren. Een nieuw doek op een versleten of scheef frame lost technische problemen niet op.
Waar let je op bij offertes?
Vraag bij voorkeur meerdere offertes aan en controleer of dezelfde onderdelen en werkzaamheden worden aangeboden.
Vergelijk niet alleen de totaalprijs, maar ook:
- Het exacte model en de afmetingen.
- Het materiaal van frame en armen.
- Het merk en type doek.
- De gekozen bediening.
- Eventuele motoren en sensoren.
- Inmeten en montage.
- Elektrische werkzaamheden.
- Voorrijkosten.
- Afvoer van oude zonwering.
- Garantie op product en montage.
- Beschikbaarheid van onderdelen.
- Onderhoud en reparatieservice.
- Verwachte levertijd.
Vraag ook wat niet bij de prijs is inbegrepen. Zo voorkom je dat kosten voor montage, stroomvoorziening of aanvullende gevelbevestiging pas later zichtbaar worden.
Bij Zandschulp Zonwering kun je bekijken welke vormen van buitenzonwering en markiezen beschikbaar zijn. Laat voor een definitieve keuze altijd beoordelen welk model, formaat en bevestigingssysteem bij jouw gevel passen.
Controlelijst voor het kiezen van markiezen
Loop deze punten na voordat je bestelt:
- Op welk moment staat de zon op het raam?
- Komt het zonlicht ook schuin van de zijkant?
- Past een markies bij de bouwstijl van de woning?
- Welk model past bij het raam of de deur?
- Hoeveel uitval is nodig?
- Kunnen ramen en deuren vrij blijven bewegen?
- Is de gevel stevig genoeg voor montage?
- Zijn er obstakels zoals regenpijpen of buitenlampen?
- Kies je voor hout, aluminium of een combinatie?
- Welke kleur en welk doek passen bij de gevel?
- Wil je handmatige of elektrische bediening?
- Is een zon- of windsensor wenselijk?
- Welke windbelasting kan het systeem verdragen?
- Hoe moet het doek worden onderhouden?
- Kan het doek later afzonderlijk worden vervangen?
- Is toestemming of een vergunning nodig?
- Zijn inmeten en montage bij de offerte inbegrepen?
- Welke garantie geldt voor product en plaatsing?
Een markies is meer dan een decoratief element aan de gevel. De juiste uitvoering kan zonlicht effectief tegenhouden, de kamers comfortabeler maken en de architectuur van de woning benadrukken. Het beste resultaat ontstaat wanneer vorm, doek, bediening en montage zorgvuldig op de gevel en het dagelijkse gebruik worden afgestemd.
Vind je onze artikelen handig?
Voeg Gordijnen-winkels.nl toe als voorkeursbron in Google en zie onze artikelen vaker terug in Google.
